Genealogie van Staveren en van der Meulen

Gernler. Boon. Reitsma. Jansen. Zweerman. Kapitein.

des Ursijns. Sweerman. van Staaveren. Leibrandt.

en nog veel meer...................

 

www.van-staveren.net

Kloek, een voornaam of een achternaam?

Op 11 december 1800 wordt, in Amsterdam Johan Melchior Kloek gedoopt. Zijn vader is Jacob van Staveren en zijn moeder is Marina Knikkenberg. Tot zover niets bijzonders; echter, de getuigen zijn de zus van Marina, Catharina Elizabeth Knikkenberg en haar man, Johan Melchior Kloek. Jawel, exact dezelfde naam als de dopeling. Dat zet toch een paar vraagtekens bij deze doop. Is Johan Melchior wel de zoon van Jacob van Staveren?

 Johan Melchior KloekJacob is op het moment van de doop al 57 jaar oud en Marina, zijn derde vrouw is 41. Is de echte vader misschien Jacob's zwager Johan Melchior? Maar als dat zo is, zou je dan als bedrogen echtgenoot toestaan dat de overspelige zwager en zijn vrouw getuigen zijn bij de doop van 'jouw' kind en zou je toestaan dat het zelfs de naam krijgt van de echte verwekker? Of zou het zo zijn dat Jacob maar met moeite kinderen kan verwekken? Uit zijn 2 vorige huwelijken heeft hij maar één kind, Claassie van Staveren die op 22 oktober 1769 wordt gedoopt. Haar moeder is Johanna Pieternella Tak. Zou Johan Melchior Kloek een donor vader avant la lettre zijn? Of zou de jonge Johan Melchior Kloek misschien geadopteerd worden door de oude Johan Melchior en zijn vrouw Catharina Elizabeth Knikkenberg? Het zijn intrigerende vragen maar vragen waarop het antwoord nooit meer gegeven kan worden. Laten we ons daarom maar gewoon houden aan de feiten zoals die staan in  het doopregsiter van de Evangelisch Lutherse kerk in Amsterdam. Jacob is de vader Johan Melchior is de getuige en het kind krijgt de voornamen Johan Melchior Kloek en heet dus voluit Johan Melchior Kloek van Staveren. (Zie fragment uit het doopboek.) Blijft dan natuurlijk de vraag, is Kloek nou een voornaam of een achternaam?

Op 15 november 1826 trouwt Johan Melchior in Amsterdam met Susanna Elisabeth Rijfkogel, dochter van Ernestus Rijfkogel en Petronella Onnekink. In de acte staat zijn naam voluit geschreven, Johan Melchior Kloek van Staveren, beroepen prediekant bij de Evang. Luth. Gem. aan de Kaap de Goede Hoop en in de indexen van de burgerlijke stand, de 10-jaren tafel en de 1 jaars tafel staat hij vermeld onder de S en niet onder de K: van Staveren, Johan Melchior Kloek en niet: Kloek van Staveren, Johan Melchior. Ook over zijn ouders is de acte duidelijk: meerderjarige zoon van Jacob van Staveren, overleden en Marina Knikkerberg, korenoverschietster. Hiermee is de sugestie dat Johan Melchior een door Johan Melchior Kloek en Catharina Elisabeth Knikkenberg geadopteerde zoon zou zijn in elke geval onjuist gebleken. Als hij geadopteerd zou zijn geweest had dat in de acte moeten staan. We komen de jonge Johan Melchior, laten we hem voorlopig maar even zo noemen,  dus weer tegen als hij als op 26 jarige leeftijd als predikant wordt beroepen bij de Lutherse kerk in Kaapstad, Zuid-Afrika. Hij staat in de lijst van predikanten als J.M. Kloek van Staveren. (J. Vree, ‘Overschot op de Nederlandse kandidatenmarkt: een bron van overzeese predikanten, hulppredikers, enz. (1829-1872)’) Kloek is daar dus een  deel van de achternaam.JMK v STAVEREN Johan Melchior Kloek van Staveren is dus predikant bij de Evangelisch Lutherse kerk in Kaapstad. Hij wordt op 10 mei 1827 benoemd en blijft bijna 40 jaar in dienst van dezelfde gemeente. In een boekje waarin de geschiedenis van de gemeente is beschreven staat het als volgt:"Born in Holland, arrived here on 24 April 1827, appointed by Governor as Minister on 10 May 1827. Preached his first sermon on Sunday 6 May. Retired due to ill health in 1864. Died in Cape Town on 27 March 1865" . Ergens in die periode is het nevenstaande portret van hem geschilderd. De kerk bestaat overigens nog steeds. Hij staat aan de Strand Street in Kaapstad. De afbeelding hieronder toont de kerk zoals die er rond 1830 uit zag.lutherse kerk kaapstad 1830

Op 5 november 1829 wordt, in Kaapstad de eerste zoon van Johan Melchior en Elisabeth geboren. Hij wordt op 22 november gedoopt als Ernestus van Staveren. De naam van de vader staat als J.M. Kloek van Staveren geschreven, de naam van de moeder als Susanna Elisabeth van Staveren geboren Rijfkogel. Johan Melchior en Susanna Elisabeth krijgen nog twee zoons, Op 2 juli 1832 wordt Marinus geboren en op 25 juni 1834 Jacob. Beide zoons worden gedoopt met de achternaam van Staveren en nu staat beide keren de naam van de vader volledig uitgeschreven. Bij de moeder staat in het eerste geval de achternaam als van Staveren en in het tweede geval staat de vermelding; "geboren Rijfkogel" en ontbreekt de naam van Staveren geheel.

Op 25 september 1856 trouwt de oudste zoon van Johan Melchior, Ernestus van Staveren, met Petronella Johanna Steijtler. Petronella Johanna is een dochter van Johan George Steijtler en Helena Catharine van der Poll. Ernestus en Petronella Johanna krijgen 7 kinderen. De 2e is een zoon en die wordt gedoopt als Johan George Melchior Kloek van Staveren waarbij de naam Kloek dit keer duidelijk onder de voornamen wordt vermeld. Bij de overige 6 kinderen komt de naam Kloek niet voor.

Susanna Elisabeth Rijfkogel overlijdt op 3 december 1858 in Kaapstad. In de overlijdensakte staat als echtgenoot "The Revd. J. M. Kloek van Staveren. Als kinderen staan vermeld: "Ernestus and Jacob van Staveren, both majors". Marinus is dus inmiddels kennelijk overleden. Op 17 oktober 1862 hertrouwt Johan Melchior met Susanna Maria Steijtler. Susanna Maria is een oudere zuster van Petronella Johanna Steijtler, Johan Melchior hetrouwt dus met de zuster van zijn schoondochter. In de huwelijksakte wordt de naam van Johan Melchior Kloek van Staveren weer volledig uitgeschreven. Johan Melchior en Susanna Maria krijgen nog twee kinderen, Op 2 oktober 1863 wordt Helena van Staveren gedoopt, de naam van de vader staat dit keer vermeld als Johan Melchior K. van Staveren. Op 24 september 1865 wordt Johanna gedoopt. Johan Melchior is dan al overleden maar staat wel vermeld als vader. Opvallend bij deze vermelding is de familienaam van de dopeling: Kloek van Staveren. JMKvS

Johan Melchior overlijdt, zoals hierboven al was aangegeven op 27 maart 1865 op 64 jarige leeftijd. In zijn overlijdensakte staat zijn naam voor de laatste keer volledig uitgeschreven: "Revd Johann Melchior Kloek van Staveren". Zijn overlijden gaat ook in Nederland niet ongemerkt voorbij getuige het hierbij geplaatste artikeltje afkomstig uit een Nederlandse krant. (Bron: familieadvertenties CBG)

De vraag waarmee dit artikel begon; is Kloek een voornaam of een achternaam is niet met volledige zekerheid beantwoord. In een aantal hierboven vermelde gevallen is de naam als deel van de achternaam gebruikt maar uit het feit dat Johan Melchior zijn kinderen als van Staveren en niet als Kloek van Staveren heeft laten dopen leidt ik toch af dat hij het zelf in elk geval niet alszodanig beschouwde en dit wordt bevestigd bij de doop van zijn kleinzoon Johan George Melchior Kloek. Dus, hoewel niet met 100% zekerheid ga ik er dan toch van uit dat Kloek een voornaam is. Een uitzonderlijke voornaam, dat zeker. De herkomst ervan is ook zeker, de achternaam van de zwager van de vader van Johan Melchior Kloek. En hoe dat zat zullen we nooit weten!

Zie ook: Afstammelingen van Johan Melchior Kloek van Staveren

Het Zuid-Afrikaanse deel van de informatie waarvan voor dit artikel gebruik is gemaakt is verzameld door Anne Clarkson. Anne is genealogisch researcher, zij woont in Kaapstad en zij voert op verzoek archiefonderzoek uit in Zuid-Afrikaanse archieven. Zij heeft mij geweldig geholpen bij het uitzoeken van de nakomelingen van Johan Melchior en zij heeft mij een overvloed aan aanvullende informatie bezorgd die ik nog steeds niet volledig heb uitgezocht.

Zoeken....